1370-1386 denary Andegawenów

W czasach panowania Ludwika Węgierskiego i jego córki Jadwigi jedynego króla Polski kobiety (a nie królowej jak wielu mylnie pisze), nie są znane przypadki grubszej monety polskiej. Wyjątkiem są kwartniki Rusi Halickiej (Czerwonej), ale o tym w osobnym artykule.

Do panowania Ludwika i Jadwigi zalicza się denarki z mennicy poznańskiej prawdopodobnie otwartej pod koniec panowania Kazimierza Wielkiego po 1366r. Denarki te lichawe V łutowe (0,3125) dzielimy na 3 odmiany przy czym nie bardzo jesteśmy w stanie, dziś przydzielić je do któregoś z następców Kazimierza Wielkiego a pierwszy z nich Gumowski przypisuje też Kazimierzowi oraz obojgu Andegawenów:
1) orzeł na awersie, na rewersie skrzyżowane klucze symbol Poznania. Najbardziej to popularny denarek. Gumowski zalicza ten denarek zarówno do Kazimierza Wielkiego jako bity po 1366r. oraz do Ludwika i Jadwigi.
2) orzeł na awersie, litera P i trzy kółka na rewersie


Foto z archiwum www.wcn.pl : Aw: Orzeł, Rw: Litera P i trzy kółka, Gum.373, 0.43 g, bardzo rzadki

3) typ trzeci to bez wątpienia denar andegaweński zamiast orła mamy tam tarcze z herbem Andegawenów (po lewej stronie tarczy poziome pasy, po prawej lilie), na rewersie znany nam już symbol Poznania czyli skrzyżowane klucze.

Poza denarkami poznańskimi mamy też denary krakowskie z herbem Andegawenów po jednej stronie monety i orłem po drugiej. Emisje za czasów Jadwigi opatrzone zostały dodatkowo literą “H” nad tarczą co dziś bez wątpienia interpretowane jest jako litera od imienia króla Jadwiga - Hedvigis. Dla denarów bez tej litery brak przypisania czy są to emisje Jadwigi czy Ludwika.



Foto z archiwum www.wcn.pl :Aw: Orzeł, Rw: Tarcza andegaweńska i kropka, Kop. 347 R, Huszar 560, 0.29 g

Stopa mennicza monet denarowych Andegawenów (Gumowski, dane rzeczywiste)

Gatunek monety okres bicia Próba srebra Waga monety waga srebra na grosz
denar Ludwika (Gumowski) 1370-1382 VI (0,375) 0,35g 2,1g
denar Jadwigi (Gumowski) 1384-1386 V 1/2 (0,344) 0,25g 1,37g
Dane przykładowe z rzeczywistych monet
denar poznański typ I 1370-1386 V (0,3125) 0,30g 1,5g
denar poznański typ II 1370-1386 V (0,3125) 0,26g 1,3g
denar krakowski z “h” 1384-1386 V (0,3125) 0,32g 1,6g

Siła nabywcza za Jadwigi

łokieć płótna 12 denarów
łokieć sukna lyońskiego 24 grosze
łokieć adamaszku 40-48 groszy
kożuch baranii 12 groszy
trzewiki miejskie 2-3 grosze
buty 6-9 groszy

Zarobki za Jadwigi (miesięcznie)

Pisarz miejski (wysoki urząd) 150 groszy
Skryba 60 groszy
Trębacz 32-35 groszy
cieśla i murarz około 100groszy
pomocnik murarski,cieśielski 25-30 groszy
robotnik niekwalifikowany do 15 groszy